قیم در یک نگاه

مراحل نصب قيم:

پدر يا جد پدرى (پدربزرگ پدرى) سرپرست طفل، غيررشيد يا مجنون هستند و با وجود آنها نوبت به قيم نمى رسد بنابراين وقتى قيم تعيين و نصب مى شود كه پدريا پرربزرگ پدرى

زنده نباشند.

مطابق قانون و رويه دادگاهها تمام افراد كمتراز ١٨ سال تمام شمسى حق تصرف و مداخله در امور مالى خود را ندارند و به تعبیر حقوقى رشيد محسوب نمى شوند همجنين پسران كمتر از ۱۵ سال و دختران كمتر از ٩ سال تمام درامور غيرمالى نيازمند سرپرست هستند و طفل محسوب مى شوند.

از طرفى تمام افرادى كه توانايى ذهنى اداره اموال خود را ندارند (سفيه و مجنون) نيازمند سرپرستى هستند. به اين افراد محجور گفته مى شود.

ولى قهرى كيست؟

پدر يا جد پدرى (پدر بزرگ پدرى) سرپرست طفل، غير رشيد يا مجنون هستند و با وجود آنها نوبت به قيم نمى رسد بنابراين وقتى قيم تعيين و نصب مى شود كه پدر يا پدربزرگ پدرى زنده نباشند.

هركدام از پدر يا جد پدرى در زمان حيات مى تواند براى بعد از خود و سريرستى كودکى و مجنون وصى مشخص كند.

دراين صورت نيز تا زمانى كه وصى باشد نوبت به قيم نمى رسد. به عبارت ديگر مادامى كه پدر، جد پدرى يا وصى منتخب آنها باشد، قيم تعيين نخواهد شد و با عدم وجود آنهاست كه نوبت به نصب قيم (سريرست قانونى) مى رسد.

مطابق ماده ۱۱۸۴ قانون مدنى اصلاحى سال 1379 اگر ولى قهرى مراعات مصلحت طفل را نكند به درخواست يكى از بستگان طفل و اثبات آن، دادگاه ولى قهرى را عزل مى كند و به جاى آن قيم تعيين مى كند

اگر ولى قهرى (پدر يا جد پدرى) بيمار باشند يا با توجه به كهولت سن قادر به اداره امور محجور نباشد، دادگاه پس از تشخيص فردى را به عنوان امين همراه ولى قهرى خواهد كرد.

براى چه كسانى قيم تعيين مى شود؟ پدر يا جد پدرى، سرپرست طفل، غيررشيد يا مجنون هستند و با وجود انها نوبت به قيم نمى رسد بنابراين وقتى قيم تعيين و نصب مى شود كه پدريا پدربزرگ پدرى زنده نباشند.

اما در زمانى كه پدر وجد پدرى حضور ندارند، مادر تا زمانى كه ازدواج نكرده است و با داشتن صلاحيت، بر ساير بستگان محجور براى قیمومت اولويت دارد.

در صورت محجور شدن مادر، شوهر او در صورت داشتن صلاحيت بر ساير نزديكان و بستگان زن اولويت دارد و در نبود اشخاص مذكور ساير بستگان محجور با داشتن صلاحيت بر سايرين مقدم هستند.

كسانى كه محكوم قطعى به سرقت، كلاهبردارى، اختلاس، ورشكستكى، تجاوز، جرايم منافى عفت، جنايت عليه اطفال شده يا معروف به فساد اخلاق باشند نبايد به عنوان قيم منصوب شوند.

همچنين قيم يا اقوام درجه يك قيم نبايد با محجور پرونده مالى و غيرمالى در دادگاه داشته باشند.

اهم وظايف و اختيارات قيم:

قيم نماينده قانونى شخص محجور است. پس مواظبت از كليه امور مالى محجور با قيم است.

قيم بايد قبل ازهر اقدامى ليست كامل اموال و دارايى بالقوه و بالفعل محجور را به دادسراى امور سرپرستى ارائه كند و در صورت ينهان كارى تعمدى از قيمومت عزل خواهد شد.

قيم بايد لااقل سالى يك بار شرح اقدامات مالى خود را به دادسراى سرپرستى اعلام كند.

قيم به عنوان نماينده قانونى نمى تواند در دادگاه يا دادسرا پرونده مربوط به محجور را با صلح خاتمه دهد مگر با تصويب دادسراى امور سريرستى.

هرگاه قيم زن باشد و ازدواج كند، بايد به دادگاه (دادسراى امور سرپرستى) اعلام كند.

در صورت عدم اعلام، اين موضوع مى تواند از علل عزل او باشد.